Financiële begrotingsuitgangspunten

1.          Structureel en reëel evenwicht

1. 1. • Structureel evenwicht: De gemeente moet zorgen voor een begroting waarin de structurele inkomsten voldoende zijn om de structurele uitgaven te dekken. Dit betekent dat er geen tekorten mogen ontstaan door tijdelijke financiële meevallers of kortetermijn- oplossingen. Dit betekent dat als de begroting in het eerste jaar niet sluitend is, deze in ieder geval in het laatste jaar sluitend moet zijn.
      • Reëel evenwicht: De begroting moet gebaseerd zijn op realistische en behoedzame ramingen van zowel inkomsten als uitgaven. De verwachte kosten en opbrengsten moeten haalbaar en betrouwbaar zijn.

2.          Structurele uitgaven worden structureel gedekt

Tegenover structurele uitgaven kunnen geen incidentele inkomsten of incidentele meevallers staan. Uit de post ‘Onvoorzien’ worden géén structurele uitgaven gedaan. Deze post is bedoeld voor incidentele en uitsluitend eenmalige (a-structurele) zaken die geen uitstel dulden en waarin de reguliere begrotingsposten niet voorzien. De raad heeft het budgetrecht en beschikt derhalve over deze post, op voorstel van het college.

3.          Tegenvallers binnen programma’s opvangen

Tegenvallers door hogere lasten of lagere baten worden in principe binnen het programma opgevangen. Pas als dit niet mogelijk is wordt een voorstel gedaan hoe anderszins in de dekking kan worden voorzien. De inzet van hogere baten wordt integraal afgewogen.

Deze financieel-technische uitgangspunten hebben betrekking op de te hanteren percentages voor rente en loon- en prijsstijging, de ontwikkeling van de lokale lasten e.d. We lichten ze in dit hoofdstuk nader toe, met per onderdeel een concreet voorstel. Achtereenvolgens komen de volgende onderwerpen aan de orde:

1. 1. Algemene uitkering uit het Gemeentefonds
   2. Ontwikkeling van de lokale lasten
   3. Prijsstijging (inflatie)
   4. Loonstijging
   5. Rente
   6. Afschrijvingen
   7. Bestemmingsreserve kapitaallasten
   8. Ramingen Sociaal domein
   9. Aantal inwoners en woonruimte
   10. Post onvoorzien
   11. Begrotingscirculaires 2024
   12. Risicoparagraaf
   13. Financiële kengetallen

1.          Algemene uitkering uit het Gemeentefonds

In de conceptbegroting 2025-2028 zijn de gevolgen van de meicirculaire 2024 verwerkt.

Deze circulaire is op 27 mei 2024 verschenen. In de raadsinformatiebrief van 25 juni hebben we u hierover geïnformeerd. Er is nog geen rekening gehouden met de septembercirculaire 2024. Deze septembercirculaire is verschenen rond Prinsjesdag. We streven ernaar u nog voor de begrotingsbehandeling over de uitkomsten hiervan te informeren, zodat u deze kunt betrekken bij de besluitvorming.

2.          Ontwikkeling van de lokale lasten

De algemene uitgangspunten voor de lokale heffingen zijn:

1. 1. Afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn maximaal 100% kostendekkend.
   2. OZB en forensenbelasting worden jaarlijks verhoogd met het percentage van de prijsontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product (BBP) uit de meicirculaire van 2023; bij het bepalen van de tarieven houden we rekening met de gevolgen van de hertaxaties.
   3. De toeristenbelasting, de leges en de tarieven die opgenomen zijn in de algemene tarievenverordening worden jaarlijkse verhoogd met het percentage van de prijsontwikkeling van het BBP uit de meicirculaire van het jaar ervoor.
   4. De tarieven voor de reclamebelasting blijven ongewijzigd.

3.          Prijsstijging (inflatie)

• Reguliere budgetten begroting

In het Gemeentelijk Toezicht Kader (GTK) van de provincie m.b.t. het begrotingstoezicht staat dat de gemeente in het kader van het reëel opstellen van de ramingen rekening houdt met een

mutatie van de prijsontwikkeling van ten minste het in de gehanteerde circulaire genoemde Bruto Binnenlands Product (BBP). Wanneer we een afwijkend percentage toepassen moet dit in de programmabegroting beargumenteerd zijn. Wij baseren ons echter op de prijsontwikkeling van het BBP. Jaarlijks berekenen we op basis van de meicirculaire van de algemene uitkering wat de grootte van de post prijsstijging voor de komende jaren moet zijn. Dit hebben we gedaan bij de meicirculaire 2024 en de uitkomsten ervan zijn verwerkt in de cijfers van deze conceptbegroting 2025-2028.

In afwijking met voorgaande jaren, maar in overeenstemming met de meicirculaire, hebben we de loonindexatie alleen doorgevoerd voor de eerste twee jaren.

•    Indexering bijdrage verbonden partijen

In onze meerjarenbegroting nemen we de bijdragen aan de verbonden partijen zoals deze zijn opgenomen in de afzonderlijke begrotingen van de betreffende verbonden partij één op één over (uitgaven voor verbonden partijen zijn op basis van de Gemeentewet verplichte uitgaven).

De GRSK, de ODZOB, de VRBZO en de MRE houden in hun begrotingen alleen voor het 1e jaar (2025) rekening met een verhoging voor loon-en prijsstijging en houden de meerjarenbegroting (2026- 2028) constant. De GGD is hierbij een uitzondering en neemt in de begroting meerjarig de loon- en prijsstijging wel mee. Dit betekent dat 4 verbonden partijen in hun begroting geen rekening houden met toekomstige kostenstijgingen. In onze begroting houden wij voor deze verbonden partijen alleen rekening met loon- en prijsstijgingen voor 2025. In afwijking met voorgaande jaren nemen we voor de jaren 2026 tot en met 2028 geen stelpost op.

4.          Loonstijging

Voor de ramingen van de salarissen van het ambtelijke personeel vormen de cao-afspraken het uitgangspunt. In de (meerjaren)begroting 2025-2028 is op basis van de laatst bekende informatie over cao-afspraken rekening gehouden met een loonstijging van 4,4% voor 2025 en 3,8% voor 2026

o.b.v. de loonvoet sector overheid uit de meicirculaire BBP 2024. Hiertegenover staan inkomsten vanuit het Gemeentefonds. Voor 2027 en verder nemen we geen verdere loonstijging op in

deze begroting. Dit is in overeenstemming met de bedragen die ontvangen worden vanuit het Gemeentefonds.

5.          Rente

Het te hanteren rentepercentage moet worden berekend op basis van de werkelijk betaalde rente. Voor de begroting 2025 gelden voor de toerekening van rente de volgende percentages:

• Voor reeds gerealiseerde investeringen, o.a. afval en riolering hebben we een rente% gehanteerd van 1,094% in 2025, 1,267% in 2026, 1,316% en 1,608% en 1,5% voor annuïteiten (o.a. voor vervangingsinvesteringen sportvelden);
• Voor de grex is gerekend met de volgende rentepercentages, voor 2025 met 1,68%, 2026 met 1,897%, 2027 met 2,01% en 2028 met 1,963%;
• Voor nieuwe investeringen 2,5%.